آیا پوسیدگی دندان شیری به دندان دائمی هم آسیب میزند؟

در زمانی که دندان‌های شیری در دهان کودک وجود دارند دندان‌های دائمی در فضایی که آن‌ها را احاطه کرده است و فولیکول دندانی نام دارد در حال رشد هستند.

از دوران جنینی تا زمان رویش دندان‌ها توده‌های سلولی با گذشت زمان تبدیل به دندانی می‌شوند که دارای مینا و عاج و ریشه و عصب دندان می‌باشد. با تکامل ریشه کم‌کم دندان به سمت خارج استخوان حرکت می‌کند و رویش می‌یابد.

به‌تناسب همین حرکت ریشه دندان‌های شیری به‌تدریج تحلیل می‌رود و آماده ریزش و فراهم کردن شرایط رویش دندان دائمی می‌گردند. گرچه در حدود شش‌سالگی دندان آسیاب اول دائم بدون این که دندان شیری بیفتد رویش می‌کند و هیچ دندان شیری درروی جوانه دندان آسیاب اول وجود ندارد.

جوانه های دندان دائمی و دندانهای شیری

هم‌چنین اگر دندان شیری دچار پوسیدگی باشد و پوسیدگی باعث عفونت و التهاب عصب دندان شیری گردد این التهاب می‌تواند محیط نامناسبی برای رشد جوانه دندان دائمی ایجاد کند و درنهایت باعث آسیب گردد.جوانه دندان‌های دائم در فولیکول دندانی احاطه‌کننده و استخوان اطراف محصورشده‌اند ولی این محیط به‌طور نسبی امن است و خطراتی می‌تواند تکامل جوانه دندان را تهدید کند مثلاً اگر ضربه‌ای به دندان شیری وارد شود ممکن است موجب آسیب جوانه دندان جانشین گردد بنابراین پس از صدمات دندانی شیری کودک باید فوراً توسط دندانپزشک معاینه شود.

طیف آسیب‌هایی که می‌تواند در جوانه دندان دائمی ایجاد شود گسترده می‌باشد در انواع خفیف ممکن است روند کریستالی شدن نواحی از مینای دندان متوقف شود و لکه‌های سفید، زرد یا قهوه‌ای، رنگی بر روی سطح مینا مشاهده گردد.

در انواع شدیدتر ممکن است تکامل ریشه دندان متوقف گردد و یا باعث تغییر شکل ریشه گردد.

علاوه بر ضربه و عفونت دندان شیری برخی عوامل دیگر از قبیل ابتلا به بعضی بیماری‌ها و مصرف برخی داروها مانند تتراسایکلین و شیمی‌درمانی نیز می‌تواند اختلالاتی در تکامل جوانه دندان دائمی ایجاد نماید. رشد جوانه‌های دندانی کودک از دوران جنینی شروع می‌شود بنابراین مصرف برخی داروها توسط مادر و ابتلا به برخی ویروس‌ها و بیماری‌ها می‌تواند بر تکامل دندان‌های کودک تأثیرگذار باشد.

برخی اختلالات تکامل دندان‌ها نیز به‌طور ژنتیکی منتقل می‌گردند که دارای انواع مختلفی است و می‌تواند بر روی تکامل مینا، عاج، ریشه و یا همه موارد تأثیرگذار باشد.

چارت رشد دندان های شیری

در حالت طبیعی رشد استخوان‌ها و بافتهای اطراف به طریقی صورت می‌گیرد که فضای کافی برای قرار گرفتن دندان‌های دائمی ایجاد می‌گردد اگر اندازه دندان‌ها با اندازه فک تطابق نداشته باشد باید با درمان‌های ارتودنسی هماهنگی لازم را ایجاد نمود.ریزش دندان‌های شیری و رویش دندان دائمی جانشین آن‌ها هرکدام در زمان مشخصی اتفاق می‌افتد گرچه ممکن است این زمان‌ها تا حدودی بین کودکان هم سن متفاوت باشد ولی تا شش ماه تأخیر دررویش دندان‌ها طبیعی تلقی می‌شود. اگر زمان عدم رویش دندان دائمی طولانی شد باید حتماً توسط دندانپزشک بررسی شود.

اندازه دندان‌های دائمی به نسبت دندان‌های شیری بزرگ‌تر است و با رویش آن‌ها برخی والدین نگران بزرگ بودن دندان‌های کودک هستند ولی باید توجه داشت که این اندازه در سراسر عمر فرد به‌طور ثابت باقی می‌ماند و تغییر نمی‌کند و با رشد کودک و بزرگ شدن جثه وی هماهنگی و تناسب ظاهری ایجاد خواهد شد.

وضعیت تغذیه کودک و دریافت ویتامین‌ها و املاح لازم برای تکامل و رشد جوانه دندان‌های دائمی از نقش مهمی برخوردار است. هم‌چنین اختلالات هورمونی مانند کم‌کاری و پرکاری تیروئید، اختلال در هورمون رشد، هورمون پاراتیروئید نیز می‌توانند در روند رویش دندان‌ها مشکل‌ساز شوند و باید جهت اصلاح وضعیت هورمون‌ها تحت نظر پزشک اقدام نمود.

افتادن دندان‌های شیری و تکامل و رویش دندان‌های دائمی دارای ترتیب خاص می‌باشد، اگر دندان‌های شیری به هر دلیلی زودتر از دست برند فضای موردنیاز برای رویش دندان دائمی جانشین از دست می‌رود بنابراین باید در محل دندان شیری ازدست‌رفته وسیله‌ای به نام فضا نگهدار قرار داده شود. تا پس از کامل شدن جوانه دندان دائمی رویشان به‌طور طبیعی صورت گیرد.


دکتر سید حمید رضویان

دندانپزشک و متخصص درمان ریشه اصفهان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.